کنیا گذرگاه اقتصادی خوش آب و هوای شرق آفریقا

کنیا که درگذشته انگلیس شرق نامیده می‌شده و از کشور‌های مهم و در حال توسعه شرق آفریقا است، ترکیبی از تاریخ، تجارت و طبیعت است. این کشور که در ساحل اقیانوس هند قرار گرفته است، برخلاف تصور عموم از آب و هوای دلپذیری برخوردار است و ترکیب منحصر به فردی از اقلیم‌های گوناگون، فرهنگ غنی و فرصت‌های اقتصادی رو به رشد است.

این سرزمین نوظهور که صنعتی‌ترین کشور شرق آفریقا است هم اکنون گذرگاه عبور کالا برای چندین کشور آفریقایی مثل اوگاندا، روندا، بروندی، جنوب سودان و کنگو محسوب می‌شود. در واقع دسترسی آن به دریای هند و نزدیکی به کشوهای محصور در خشکی در ناحیه شرق و مرکز آفریقا، این کشور نوظهور آفریقایی را به هاب تجاری و لجستیکی منطقه تبدیل کرده است. این نقل و انتقال دریایی بین این کشور و کشورهای همسایه درآمدزایی خوبی نیز فراهم کرده است.

در این مقاله به بررسی این منطقه از آفریقا از زوایای زیر می‌‌پردازیم:

• موقعیت جغرافیایی و تاریخچه
• ساختار اقتصادی و صنایع کلیدی
• شهرهای مهم این کشور و نقش آن در اقتصاد
• جاذبه ‌های طبیعی و گردشگری
• فرصت‌های تجاری و اقتصادی
• آینده آن در سطح منطقه‌ای و بین المللی

موقعیت جغرافیایی کنیا؛ از دره‌های باستانی تا دروازه مدرن شرق آفریقا

این اقتصاد در حال رشد در شرق آفریقا واقع شده است و به سبب قرار گرفتن در میان اقیانوس هند، دره بزرگ ریفت و همینطور فلات‌های مرکزی از متنوع‌ترین سرزمین‌های قاره از نظر جغرافیایی، اقلیمی و زیستی است. مساحت آن 580 هزار کیلومتر مربع است و از جنوب با کشور تانزانیا، از غرب با اوگاندا، از شمال غرب با سودان جنوبی، از شمال با اتیوپی و از شرق با سومالی هم مرز است. این موقعیت جغرافیایی باعث شد تا عنوان دروازه مدرن شرق آفریقا را از آن خود کند.

در ادامه به تضاد جغرافیایی بسیار شگفت انگیز آن می‌پردازیم. این کشور ترکیبی از بیابان‌های خشک شمال تا دشت‌های وسیع ساوانا و جنگل‌های انبوه و زیبای استوایی در غرب و همینطور مناطق مرتفع کوهستانی در مرکز کشور است که آن را به کشوری زیبا در قاره آفریقا تبدیل کرده است.

تاریخچه و زبان

اما زیبایی این کشور آفریقایی فقط بواسطه طبیعت زیبا وموقعیت جغرافیایی آن نیست. این سرزمین از دوران باستان گذرگاه تمدن‌ها بوده، حتی کشفیات باستان شناسان در دره ریفت نشان می‌دهد که این سرزمین یکی از خواستگاه‌های اولیه انسان بوده است. در طی قرن‌های متمادی شهرهای ساحلی کنیا مثل مومباسا و لامو محلی برای تبادل فرهنگ و کسب و کار تاجران عرب، هندی و بومیان افریقایی بود.

در نتیجه در حدود 1000 سال پیش تبادلات تجاری قرون میانه بازرگانان عرب، ایرانی، هندی‌ها و بومیان محلی شکل گرفت که  در ساحل سواحیلی مستقر شده بودند و به تبادل طلا، عاج، ادویه و برده می پرداختند، در نتیجه این تعامل زبان سواحیلی شکل گرفت که زبان رسمی و مشترک میلیون‌ها نفر در شرق آفریقا است. البته بد نیست بدانید که ریشه اصلی زبان سواحیلی، زبان‌های بنتو (Bantu) است، یعنی زبانهایی که بومیان شرق آفریقا هزاران سال پیش صحبت می‌کردند.

اقتصاد پویای شرق آفریقا از بند استعمار رها می‌شود

با گسترش نفوذ استعمارگران اروپایی، این کشور نوظهور آفریقایی به مستعمره بریتانیا تبدیل شد و در سال 1895 به طور رسمی با عنوان « شرق آفریقای بریتانیا» اداره می‌شد. استعمارگران اقداماتی در جهت توسعه کنیا و البته برای تثبیت نفوذ خود در منطقه انجام دادند، بطور مثال انگلیسی‌ها راه آهنی از مومباسا تا دریاچه ویکتوریا ساختند. (برای آشنایی بیشتر با دریاچه ویکتوریا در بخش گردشگری همین مقاله به آن پرداختیم). درست است که این اقدامات انگلیسی‌ها در جهت توسعه این منطقه از شرق آفریقا انجام می‌شد، اما سود این فعالیتها بیشتر برای مهاجران سفید پوست بود و همین موضوع باعث ایجاد نارضایتی‌ها در بین بومیان و مردم محلی شد. کم کم جنبش‌های آزادی‌خواهانه شکل گرفت و سرانجام قیام مشهور «مائو مائو» در دهه 1950 زمینه استقلال را فراهم کرد و بالاخره در سال 1963 با رهبری «جومو کنیاتا» این کشور به استقلال رسید.

کشورتازه استقلال یافته آفریقایی، بعد از استقلال مسیری دشوار اما پیوسته را برای توسعه طی کرد، اقتصاد آن که وابسته به کشاورزی و  صادرات چای و قهوه بود در مسیر صنعتی شدن قرار گرفت و به رشد قابل توجهی در بخش خدمات، فناوری و گردشگری  نیز رسید.

ساختار اقتصادی کشور؛ گذر از اقتصاد سنتی به اقتصاد نوآور شرق آفریقا

این کشور صاحب پویاترین اقتصادهای قاره آفریقا است. اقتصاد آن توانسته تعادل خوبی بین کشاورزی سنتی و کسب و کارهای مدرن‌تری چون خدمات، فناوری اطلاعات، بانکداری دیجیتال و گردشگری برقرار کند. از طرفی به دلیل دسترسی به آب‌های آزاد اقیانوس هند، دروازه تجاری شرق و مرکز آفریقا نیز می‌باشد و همینطور مرکز بسیاری از تبادلات اقتصادی و لجستیکی منطقه است.

این سرزمین با کنترل نرخ تورم، سطح بالای ذخایر ارزی و ثبات نرخ ارز توانسته سیاستهای پولی و خارجی خود را در وضع مطلوبی حفط کند. در طی دو دهه گذشته با وجود چالش‌های فقر، بی ثباتی‌های اقتصاد جهانی، فساد اداری و نوسانات آب و هوایی توانسته به رشد اقتصادی پایدار 4.5 درصدی برسد و این رشد را حفط کند. همانطور که در بالاتر اشاره کردیم اقتصاد این کشور  ترکیبی از سنتی و مدرن است و این تنوع در اقتصاد باعث شده تا نسبت به شوک‌های خارجی مقاوم‌تر عمل کند.

از طرفی خوب است بدانید که وضعیت بازار کار کنیا هنوز ضعیف است و  رشد 4.4 درصدی اشتغال از سال 2023 به  3.9 درصد در سال 2024 کاهش پیدا کرده است. در این میان سهم مشاغل رسمی نیز همچنان 15 درصد باقیمانده است. مهم‌ترین چالش اصلی اقتصاد آن، کاهش کسری بودجه و ساماندهی مالی دولت است، چون در معرض ریسک بالای بدهی‌های سنگین دولتی ارزیابی می‌شود. اما با وجود همه این موارد و باتوجه به عواملی چون: کاهش تورم، سیاست‌های پولی انعطاف‌پذیر و افزایش اعطای وام درامد خانوارها و کسب و کارها تقویت می‌شود و به دنبال آن مصرف خصوصی و سرمایه‌گذاری هم افزایش می‌یابد. بر اساس پیش‌بینی‌ها رشد اقتصادی در دوره 2026 تا 2027 به 4.9 درصد می رسد.

فقر در کنیا و راهکارهای کاهش آن

با همه نکات مثبتی که تا به اینجای مقاله در مورد این کشور گفتیم، اگر رشد اقتصادی به شکل موثری به درآمد بیشتر برای قشر فقیر منجر نشود، کاهش فقر با سرعت قابل توجهی رخ نخواهد داد. بر اساس نرخ بین المللی فقر که 3 دلار در روز با برابری قدرت خرید در سال 2021 می‌باشد انتطار می‌رود نرخ فقر در این منطقه از آفریقا در سال 2025 تنها 7 درصد کاهش یابد و به 43.8 درصد برسد.

برای پایداری رشد همه جانبه و همینطور تقویت پیوند بین رشد اقتصادی و کاهش فقر لازم است اصلاحات ساختاری به صورن ریشه‌ای انجام شود. اقداماتی از جمله:

• افزایش بهره‌وری در بخش خصوصی
• بهبود نظام مالیاتی و افزایش درآمدهای داخلی
• گسترش دسترسی به مهارتها و آموزش
• افزایش دسترسی بنگاه‌ها و خانوارها به سرمایه
• تقویت تاب‌آوری خانواده‌ها در برابر شوک‌های ناشی از تغییرات اقلیمی

صنایع کلیدی کنیا کدامند؟

اقتصاد این کشور آفریقایی در واقع ترکیبی از کشاورزی سنتی و صنایع نوظهور است. این کشور در صنعت کشاورزی بزرگترین تولید کننده چای و قهوه در جهان است. می‌توان گفت که کشاورزی پایه اصلی کشور است و نیمی از نیروی کار آن نیز کشاورز هستند. از طرفی صنایع کوچک و سبکی مثل فراورده های غذایی، اسیاب برای تهیه کردن آرد، باغداری و گلکاری صنعتی و همینطور صنایع مصرفی و خانگی مثل پلاستیک، مبلمان ، چوب، باطری‌سازی و حتی پوشاک  هم جزو صنعت کشور محسوب می‌شوند.

اما مراکز اصلی صنعت در در مناطق نایروبی و مومباسا و کیسومو ایجاد شده است و باز هم بیشتر کارهای صنعتی در به کشاورزی وابسته است. به طور مثال نایروبی را به مزارع گل رز تازه آن می‌شناسند، به گونه‌ای که صادرات گل رز سهم مهمی از درآمد ارزی کشور را تامین می کند.

کشاورزی؛ ستون فقرات اقتصاد کنیا

با اینکه این کشور در بخش‌های مدرنی مثل فناوری اطلاعات رشد فزاینده‌ای داشته است اما همچنان کشاورزی پایه اصلی اقتصاد آن است و چیزی بیشتر از یک سوم تولید ناخالص داخلی و بیشتر از نیمی از اقتصاد کشور را به خود اختصاص داده است. زمین‌های حاصلخیز فلات‌های مرکزی، شرایط آب وهوایی مناسب و منابع آبی متنوع، این منطقه را به یکی از مراکز مهم تولید محصولات کشاورزی در آفریقا تبدیل کرده است.

این کشور آفریقایی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان چای سیاه، قهوه، گل‌های زینتی، ذرت، نیشکر و میوه‌های استوایی است. چای و قهوه دو محصول استراتژیک کشور است و بخش عمده‌ای از ارزآوری صادراتی کشور را تامین می کنند. سالانه میلیاردها دلار درآمد از صادرات چای کنیا به کشورهایی مانند بریتانیا، پاکستان و مصر به دست می‌آید.

گل رز و ارزآوری برای اقتصاد این کشور آفریقایی

در کنار این محصولات، صادرات گل رز به‌ویژه به بازار اروپا جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد کشور دارد. مزارع گل که در اطراف نایروبی و دره ریفت مستقر هستند و ده‌ها هزار نفر در این صنعت فعالیت دارند، بخش عمده‌ای از اقتصاد را تامین می‌کنند. پس از هلند و کلمبیا، این مقصد تجاری آفریقایی سومین صادرکننده بزرگ گل‌های زینتی در جهان است.

با این حال، در طی سالهای اخیر بخش کشاورزی با چالش‌هایی چون تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های دوره‌ای، فرسایش خاک، کمبود تجهیزات مدرن و عدم دسترسی کشاورزان خرد به بازارهای جهانی مواجه است. دولت برای مقابله با این مشکلات، پروژه‌هایی مانند تحول کشاورزی هوشمند در برابر اقلیم  (CSA) را اجرا کرده که هدف آن ارتقای بهره‌وری، استفاده از فناوری‌های آبیاری نوین و سازگاری با شرایط آب‌وهوایی متغیر است. در ادامه به معرفی این طرح می‌پردازیم.

 CSA چیست؟

این طرح که مخفف عبارت Climate-Smart Agriculture است، یک رویکرد جهانی می‌باشد که از طرف سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (FAO) معرفی شده  و کشورهایی مثل کنیا از آن در قالب پروژه‌های ملی استفاده می‌کنند.

سه هدف اصلی این طرح به شرح زیر است:

• افزایش بهره‌وری اقتصادی، یعنی کشاورزان با ابزارهای نو و روش‌های علمی جدید در کشاورزی از زمین و آب موجود بیشترین محصول را برداشت کنند.
• سازگاری با تغییرات آب و هوایی، یعنی کشاورزان خود را با شرایط جدیدی مثل خشکسالی، سیل یا تغییر میزان بارش وفق دهند. از نمونه‌های آن می‌توان به کاشت محصولات مقاوم تر در خشکی و همینطور ذخیره آب در فصل‌های بارانی اشاره کرد.
• آسیب کمتر به محیط زیست، از طریق کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، به گونه‌ای که فرآیند کشاورزی طوری پیش رود که کمترین آسیب را به جو زمین وارد کند.

دلیل اهمیت طرح CSA برای کنیا

همانطور که در بالاتر اشاره کردیم اقتصاد این کشور به شدت به کشاورزی وابسته است اما تغییرات آب و هوایی مثل خشکسالی، باران‌های نامنظم و سیل‌های فصلی عوامل تهدید کننده برای تولید کشاورزی است. به همین دلیل از سال 2017 دولت این کشور رسما این رویکرد جهانی را پذیرفت و به مدت 5 سال در قالب طرح ملی  Kenya Climate‑Smart Agriculture Project (KCSAP) آن را اجرایی کرد. هدف نهایی از اجرای ملی این طرح این بود که کشاورزان هم بتوانند در شرایط خشکسالی محصول بیشتری تولید کنند و هم در شرایط سخت اقلیمی آسیب کمتری ببینند.

از مزرعه تا کارخانه؛ مسیر صنعتی شدن تدریجی کنیا

این اقتصاد پویای شرق آفریقا، در حال گذر از یکی از مهم‌ترین مراحل تحول اقتصادی خود است؛ گذار از یک اقتصاد عمدتاً بر پایه کشاورزی به اقتصادی متنوع‌تر که صنعت و تولید نقش کلیدی در آن دارند. با اینکه کشاورزی هنوز ستون فقرات اقتصاد کشور محسوب می‌شود، اما دولت طی دو دهه گذشته با اجرای برنامه‌های توسعه‌ای و جذب سرمایه‌گذاری خارجی، تلاش کرده تا پایه‌های صنعتی‌سازی را به‌صورت تدریجی و پایدار بنا کند.

حتما متوجه شدید که صنعت این کشور ریشه در فرآوری محصولات کشاورزی دارد. کارخانه‌های بسته‌بندی چای و قهوه، تولید لبنیات، آسیاب‌های آرد، صنایع غذایی و فرآوری محصولات باغی از قدم‌های اولیه این مسیر بودند. هدف از این سیاست‌ها، ایجاد زنجیره ارزش داخلی و جلوگیری از خام‌فروشی محصولات کشاورزی بود. در پی این اقدامات، ارزش افزوده محصولات بیشتر شد و فرصت‌های شغلی تازه‌ای برای نیروی کار محلی ایجاد شد.

در ادامه می‌پردازیم به اجرای طرح ملی «big Four Agenda» یا همان «چهار هدف کلان توسعه‌ای» که با اجرای آن نقش صنعت در برنامه‌ریزی اقتصادی پررنگ تر شد.

چهار هدف اصلی این طرح به شرح زیر می‌باشد:

• تقویت بخش تولید
• ارتقای امنیت غذایی
• گسترش خدمات بهداشتی
• ساخت مسکن مقرون‌به‌صرفه

در چارچوب این طرح، مناطق صنعتی ویژه در شهرهای نایروبی، مومباسا و کیسومو ایجاد شدند تا سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی از معافیت‌های مالیاتی، تسهیلات صادراتی و زیرساخت‌های مناسب بهره‌مند شوند.

ضمن اینکه، صنایع جدیدی نیز در حال شکل‌گیری است که فراتر از فرآوری کشاورزی عمل می‌کنند. تولید پوشاک و نساجی، مونتاژ خودرو، ساخت مصالح ساختمانی، تولید باتری و تجهیزات الکترونیکی از جمله بخش‌های تولیدی هستند که با سرعت رشد می‌کنند. در این میان، همکاری با کشورهای آسیایی از جمله چین و هند نقش مهمی در انتقال فناوری و سرمایه داشته است.

خدمات و فناوری؛ موتور رشد اقتصاد انگلیس شرق

محرک اصلی رشد اقتصاد این سرزمین آفریقایی در دهه‌های اخیر، بخش خدمات و نوآوری در فناوری شناخته شده است، بطوریکه نیمی از GDP کشور را شامل می‌شود.

یکی از نمونه‌های استارتاپ‌های در حوزه بانکداری و پرداخت دیجیتال، پلتفرم مشهور M-Pesa است که توسط شرکت Safaricom راه‌اندازی شد. این پلتفرم انقلابی در بانکداری و پرداخت‌های دیجیتال ایجاد کرده و میلیون‌ها نفر را به سیستم مالی رسمی متصل کرده است. این نوآوری، دسترسی به خدمات مالی را در مناطق روستایی و دورافتاده نیز امکان‌پذیر کرده و الگویی برای سایر کشورهای آفریقایی شده است.

به جز فناوری‌های مالی بخش‌هایی مثل آموزش آنلاین، تجارت الکترونیک، بیمه دیجیتال و خدمات حمل و نقل هم در حال رشد هستند.

شهرهای مهم کنیا و نقش آن در اقتصاد

پویایی و عملکرد اقتصاد این کشور با چند شهر مهم آن گره خورده است. نایروبی پایتخت و قلب اقتصادی کشور، مرکز اصلی تجارت، امور مالی و فناوری به شمار می‌آید. این شهر میزبان فعالیت شرکتهای چند ملیتی است و به دلیل رشد استارتاپ‌های فین تک به «دره سیلکون آفریقا» معروف شده است. نظام بانکی مدرن و تمرکز بر فعالیت‌های اداری و تجاری، نایروبی را به موتور رشد اقتصادی کشور تبدیل کرده است.

در ساحل اقیانوس هند، مومباسا دومین شهر بزرگ و دروازه تجاری کشور کنیا قرار دارد. بندر مومباسا مرکز اصلی واردات و صادرات منطقه محسوب می‌شود و نقش حیاتی در اتصال کشورهای محصور در خشکی شرق آفریقا با بازارهای جهانی دارد.

در غرب کشور، کیسومو به‌عنوان بندری در کرانه دریاچه ویکتوریا، مرکز تجارت داخلی و کشاورزی است و به رشد اقتصاد منطقه غربی کشور کمک می‌کند. شهرهای صنعتی دیگری مانند ناکورو، الدورت و مچاکوس نیز در سال‌های اخیر با توسعه زیرساخت‌ها و صنایع کوچک، سهم فزاینده‌ای در اشتغال و تولید داخلی پیدا کردند.

به‌طور کلی، رشد هماهنگ و همه جانبه این شهرها زمینه‌ساز صنعتی‌شدن تدریجی و گسترش پایدار اقتصاد این کشور در شرق آفریقا شده است. در ادامه به صورت کامل‌تری به معرفی نایروبی و مومباسا می‌پردازیم.

نایروبی مرکز تجاری و فناوری کشور

نایروبی پایتخت کنیا و قلب تپنده اقتصادی شرق آفریقا است و از پویاترین شهرهای تجاری قاره نیز محسوب می شود. نایروبی میزبان شرکتهای بین المللی مطرحی مثل گوگل، آی بی ام و کوکا کولا است که این شرکتها با همکاری دولت در توسعه مهارتهای دیجیتال و نوآوری نقش دارند. همینطور به دلیل وجود زیرساخت‌های مناسب، سیستم بانکی توسعه‌یافته و موقعیت جغرافیایی استراتژیک، به مرکزی برای سرمایه‌گذاری و تجارت منطقه‌ای نیز تبدیل شده است. این شهر به عنوان مرکز اقتصادی کشور، به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از قطب‌های فناوری قاره است.

نایروبی در سالهای اخیر رشد چشمگیری در استارتاپ‌های فناوری، شرکت‍های فین تک و مراکز نوآوری داشته که در حوزه های پرداخت دیجیتال و خدمات مالی هوشمند فعالیت می‌کنند. رشد همزمان فعالیت‌های تجاری و نوآوری‌های فناورانه، نایروبی را به قطب اقتصادی و دیجیتال آفریقا تبدیل کرده است.

مومباسا بندر تجاری کشور و اهمیت آن در تجارت شرق آفریقا

مومباسا دومین شهر بزرگ کشور و از قدیمی‌ترین و شلوغ‌ترین بندرهای شرق آفریقا است. بندر مومباسا از کلیدی‌ترین مراکز ترانزیتی در شرق آفریقا است. این شهر که در امتداد  خط ساحلی اقیانوس هند و به طول حدود 500 کیلومتر قرار دارد، از زمانهای دور نقش مهمی در بازرگانی دریایی کشور داشته است. در سالهای اخیر این بندر نه تنها مرکز ورود و خروج کالا برای بازار داخلی کنیا بوده است، بلکه به عنوان دروازه ترانزیتی اصلی برای همسایگان محصور در خشکی شناخته شده است و سهم قابل توجهی در اقتصاد این کشور آفریقایی به عهده دارد.

بندر مومباسا با امکانات به روز خود عامل اتصال کشورهای محصور در خشکی مثل اوگاندا، روندا، بروندی، اتیوپی و سودان جنوبی با شبکه جهانی تجارت است و با همه قاره‌های آمریکا، اروپا و آسیا در ارتباط است. برخی از اقلام مهم صادراتی این بندر تجاری قهوه، چای، شکر، چوب، آهن، فولاد و حتی وسایل نقلیه است.

در سالهای اخیر دولت سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در توسعه این بندر و زیر ساختهای آن انجام داده است و همین امر باعث شده مومباسا به عنوان مرکز لجستیک قاره شناخته شود. برای مثال پروژه راه‌ آهن استاندارد (SGR) که مومباسا را به نایروبی و در نهایت به مرز اوگاندا متصل می‌کند، باعث سریع‌تر شدن وکم‌هزینه‌تر شدن حمل ونقل شده است.

گردشگری در کنیا؛ تلفیقی از حیات‌وحش، سواحل طلایی و مناظر نفس‌گیر

این منطقه از شرق آفریقا؛ سرزمینی پر از تجربه‌های جدید برای گردشگرانی است که به دنبال طبیعت ناب، تنوع زیستی گسترده و تجربه‌های بکر‌ هستند. این سرزمین نه تنها به خاطر پارک‌های ملی معروفش شناخته شده است، بلکه به خاطر سواحل مرجانی، کوه‌های مرتفع، تالاب‌ها، جنگل‌ها و مناطق محافظت‌شده کم‌تر شناخته شده نیز جایگاهی ویژه در صنعت گردشگری دارد. گردشگری در طبیعت فوق العاده زیبا یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد  این کشور آفریقایی است؛ طوریکه در سال ۲۰۲۴، درآمد بخش گردشگری به ۳.۵ میلیارد دلار رسید.

پارک‌ها و مناطق حفاظت شده حیات‌وحش

• ماسأی مارا (Maasai Mara National Reserve)؛ یکی از مشهورترین مناطق سافاری در جهان است، سالانه در این منطقه مهاجرت عظیم گنوها و گورخرها اتفاق می‌افتد. تماشای از نزدیک گونه‌های متنوع جانوری در کنار مناظر طبیعی خیره کننده، تجربه‌ای فراموش نشدنی از طبیعت گردی را برای علاقه‌مندان فراهم کرده است.
• پارک ملی نایروبی تنها پارک ملی در قلب پایتخت کنیا است؛ جایی که درختان و آسمان‌خراش‌ها در افق با هم دیده می‌شوند. این پارک در سال 2024، بیش از 431000 بازدیدکننده جذب کرده است. نایروبی به واسطه داشتن طبیعت و مناظر بکر و همینطور تفریحات هیجان انگیز آبی توجه گردشگران را به خود جلب کرده است.
• بندرگاه مومباسا نیز که در جزیره کوچک مومباسا قرار دارد، به نوعی مرکز صنعت گردشگری در ناحیه ساحلی نیز است.
• دره ریفت و دریاچه‌هایی مثل Nakuru که شهرتش برای جمعیت بزرگ فلامینگوهایش است، همینطور دریاچه Bogoria با منابع آب گرم و چشمه‌های جوشانی که علت آن فعالیت‌های گرم زیرزمینی این دریاچه‌ است، از دیگر جلوه‌های گردشگری این کشور است.
• پارک‌های ساحلی و مرجانی؛ اگر قصد تجربه شنا و غواصی در کنیا را دارید، پارک‌های ساحلی Watamu Marine National Park که مرجان‌ها، لاک‌پشت‌ها و گونه‌های دریایی متنوعی دارد، انتخاب بسیار مناسبی است.

جنگل‌ها، تپه‌ها و مکان‌های بکر کمتر شناخته‌شده

• جنگل Ngare Ndare در شهر Meru، که شامل رودخانه‌ها، آبشارها و گذرگاه‌هایی برای حیوانات بزرگی مثل فیل‌ها و میمون‌ها است، از دیگر جاذبه‌های گردشگری کشور است. همچنین در این جنگل بیش از 200 نوع پرنده را می‌توانید ببینید، پلکان هوایی (canopy walk) نیز در این جنگل چشم‌انداز زیبایی به طبیعت اطراف می‌دهد.
• جنگل Ngong در نزدیکی نایروبی، یکی از فضاهای سبز نزدیک به شهر است که امکان پیاده‌روی، لذت بردن از طبیعت و فرار از هیاهوی شهری را برای گردشگران فراهم کرده است.

دریاچه ویکتوریا؛ قلب آبی شرق آفریقا

در این بخش به معرفی دریاچه‌ای می‌پردازیم که مقصد خط راه‌آهنی است که انگلیسی‌ها ساختند. دریاچه ویکتوریا؛ بزرگترین دریاچه آب شیرین قاره آفریقا و دومین دریاچه بزرگ جهان است. حدود 68 هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و موقعیت جغرافیایی آن بین سه کشور کنیا، اوگاندا و تانزانیا تقسیم  شده است، که حدود 6 درصد از مساحت آن در قلمرو این کشور قرار دارد. دریاچه ویکتوریا در غرب کشور در نواحی شهر کیسومو واقع شده است که از مراکز مهم بازرگانی و شیلات است.

اهمیت جغرافیایی و اقتصادی دریاچه

این دریاچه منبع آب اصلی رودخانه نیل است و نقش مهمی در تامین آب و غذا و اشتغال        میلیون‌ها نفر دارد. بیشتر از 200 نوع گونه ماهی دارد، مهم‌ترین آن ماهی معروف نیل پرچ است که صادرات آن جزو منابع مهم درآمد کشور است. از دیگر دلایل اهمیت اقتصادی دریاچه؛ صیدماهی، حمل و نقل آبی و گردشگری در اطراف دریاچه است.

جاذبه‌های زیستی و گردشگری

این دریاچه زیستگاه هزاران پرنده بومی و مهاجر است و مقصدی محبوب برای علاقه‌مندان به گونه‌های مختلف پرندگان است. از طرفی سواحل سرسبز آن، جزایر کوچک آن و مناظر غروب آفتاب آن تجربه‌ای فراموش نشدنی برای گردشگران این منطقه است. از فعالیت‌های پرطرفدار گردشگران این منطقه قایق‌سواری، ماهیگیری تفریحی و بازدید از بازارهای محلی کیسومو است.

چالش‌های زیست محیطی دریاچه

دریاچه ویکتوریا با مشکلاتی مثل آلودگی آب، رشد بی‌رویه گیاه سنبل آبی و کاهش جمعیت برخی‌ماهی‌ها مواجه است. کنیا همراه با اوگاندا و تانزانیا در قالب یک طرح با عنوان « مدیریت زیست محیطی دریاچه ویکتوریا» و با نام اختصاری «LVEMP» برای پاک‌سازی آب‌ها، کنترل گونه‌های مهاجم و مدیریت پایدار منابع شیلات همکاری می‌کند.

دریاچه ویکتوریا نه تنها از نظر زیست محیطی و طبیعی منبع ارزشمندی برای کشور است بلکه از نظر اقتصادی، فرهنگی و گردشگری هم قلب تپنده غرب کشور است. به واسطه این دریاچه شهر کیسومو به یکی از محورهای توسعه و جذب گردشگر تبدیل شده است و نقش حیاتی در حفظ تعادل زیستی و معیشتی میلیون‌ها نفر در شرق آفریقا دارد.

آمار بازدیدکنندگان و اهمیت اقتصادی گردشگری در کنیا

در سال ۲۰۲۴، بازدید از پارک‌ها و مناطق حفاظت‌شده کشور به شدت افزایش داشته است. تنها پارک‌های نایروبی بیش از ۴۰۰ هزار بازدیدکننده داشتند؛ مجموع پنج پارک برتر بیش از 1.7 میلیون نفر بازدیدکننده جذب کردند. این بازدیدها نه تنها برای درآمد کشور حیاتی‌ است، بلکه به ایجاد اشتغال در جوامع محلی، تقویت خدمات گردشگری، و حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی نیز کمک می‌کنند.

علاوه بر گردشگری بین‌المللی، گردشگری داخلی نیز اهمیت دارد: اقداماتی مانند ورود  رایگان به پارک‌ها در روز جهانی گردشگری باعث شده تا هزاران نفر از مردم کشور به بازدید از مناطق طبیعی تشویق شوند و همینطور آگاهی عمومی نسبت به اهمیت حفاظت محیط زیست افزایش یابد.

چالش‌ها و راهکارها برای پایداری

با وجود این همه جاذبه‌های طبیعی، این کشور نو‌ظهور آفریقایی در مسیر حفظ طبیعی‌ترین زیستگاه‌هایش با مشکلات و چالش‌هایی روبه‌رو است. برخی از این مشکلات عبارتند از: فشار انسان بر منابع طبیعی، قطع‌درختی، تغییرات اقلیمی، افزایش هزینه‌های ورودی پارک‌ها، و همینطور نیاز به زیرساخت‌های گردشگری.

راهکارهای مواجه با این چالش‌ها عبارت‌اند: از مدیریت ظرفیت بازدید، حفظ زیستگاه‌های حیوانات و تقویت قوانین محیط زیستی. یکی دیگر از این راهکارها توسعه گردشگری جامعه‌محور است، در این روش از خانه‌ها وغذاهای مردم محلی برای میزبانی از گردشگران خارجی استفاده می‌شود که هم جذابیت دارد و هم به رشد گردشگری محلی کمک می‌کند.

جاذبه‌های طبیعی کنیا، از پارک‌های ملی معروف تا مناطق کمتر شناخته‌شده، ترکیبی بی‌نظیر از فرصت‌های تجربی برای گردشگرانی ایجاد کرده است که به دنبال تجربه طبیعت واقعی‌ هستند. این تنوع نه تنها سرمایه‌ای طبیعی برای کشور است، بلکه به یکی از پایه‌های مهم اقتصاد کشور تبدیل شده است. اگر این جاذبه‌ها با یک برنامه‌ریزی حفاظت و توسعه یابند، می‌تواند زمینه‌ساز آینده‌ای سبز و پررونق برای کشور در حال رشد آفریقایی باشد.

دوره رایگان تجارت بین الملل همین حالا اقدام کنید

نگاهی به فرصت‌های تجاری و اقتصادی در کنیا

این اقتصاد درحال رشد شرق آفریقا، که به‌عنوان یکی از اقتصادهای پیشرو در شرق قاره شناخته شده است، در سال‌های اخیر فرصت‌های متعددی برای سرمایه‌گذاری و فعالیت اقتصادی برای علاقه‌مندان ایجاد کرده است. ترکیب موقعیت جغرافیایی راهبردی، جمعیت جوان، رشد فناوری و سیاست‌های دولت برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی، این کشور را به مقصد جذابی برای سرمایه‌گذاران تبدیل کرده است. در ادامه به پنج زمینه فعالیت اقتصادی در کشور می‌پردازیم.

کشاورزی مدرن و ارزش افزوده محصولات

اگرچه کشاورزی سنتی هنوز بخش بزرگی از اقتصاد را تشکیل می‌دهد، اما روش‌های جدیدی برای رشد در این بخش به وجود آمده است. دولت و بخش خصوصی هر دو در پی این هستند که کشاورزی را از شکل سنتی به شکل هوشمند و مدرن هدایت کنند.

منظور از ارزش افزوده در محصولات کشاورزی این است که محصولات فقط به صورت خام فروخته نمی‌شوند، بلکه فرآوری، بسته‌بندی و یا تبدیل به محصول نهایی می‌شوند تا سود بیشتری هم حاصل شود. برای مثال به جای صاددرات آووکادو خام می‌توان روغن آووکادو یا محصولات بهداشتی بر پایه آن تولید و به بازار  صادرات عرضه کرد. در سال‌های اخیر، تقاضا برای آووکادو، ماکادامیا و محصولات گلخانه‌ای به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. تولیدکنندگان کنیا با به‌کارگیری فناوری‌های جدید و تمرکز بر بسته‌بندی باکیفیت صادراتی، می‌توانند در بازارهای جهانی جایگاه قدرتمندتری پیدا کنند و سود بیشتری به‌دست آورند.

فناوری رو به رشد در کشور

کنیا به دلیل رشد استارتاپ‌ها، فین‌تک‌ها و خدمات مبتنی بر موبایل با لقب «سیلیکون ساوانا»  شناخته شده است. جایگاه رو به رشد کشور در پرداخت‌های موبایلی و اکوسیستم فناوری، بستر بسیار مناسبی برای سرمایه‌گذاری در حوزه‌های فناوری اطلاعات، خدمات دیجیتال، تجارت الکترونیک و پرداخت‌های آنلاین فراهم کرده است. ایجاد فروشگاه‌های آنلاین، خدمات مبتنی بر موبایل، پلتفرم‌های فین‌تک، و سهم بازار شرکت‌هایی که با فناوری کار می‌کنند، از نمونه فرصت‌های گسترده‌ در این کشور رو به رشد آفریقایی در زمینه  فناوری و خدمات دیجیتال است.

انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت

این کشور یکی از پیشگامان استفاده از منابع تجدیدپذیر در آفریقاست؛ بیش از نیمی از تولید برق کشور از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود و دولت برنامه دارد تا این سهم را افزایش دهد. این شرایط امکانات مناسبی را برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های خورشیدی، بادی، زمین‌گرمایی و سایر فناوری‌های پاک فراهم کرده است. همچنین توسعه زیرساخت‌ها مثل راه‌آهن، بنادر، حمل‌ونقل و شبکه انتقال برق زمینه ساز فرصت‌های لجستیکی و صنعتی نیز می‌شود.

رشد جمعیت، رشد ساخت و ساز

رشد جمعیت شهری در شهرهایی مانند مومباسا و نایروبی، افزایش درآمد قشر متوسط و تحول سبک زندگی، باعث افزایش تقاضا برای مسکن، هتل، مراکز خرید و خدمات شهری شده است. به طوریکه بازار املاک در کشور سودآوری زیادی برای سرمایه گذاران دارد.

مهم‌ترین زمینه‌های صادرات در کنیا

این کشور آفریقایی با حضور در بازارهای شرق و مرکز قاره، موقعیت خوبی برای تبدیل شدن به هاب تجاری منطقه‌ای دارد. با توافقات منطقه‌ای مانند East African Community (EAC) و دیگر پیمان‌های آزاد تجاری، شرکت‌ها می‌توانند به بازارهای همسایه نیز دسترسی پیدا کنند. مهم‌ترین زمینه‌های صادرات در کنیا در حوزه‌هایی مانند میوه‌های استوایی، گل، محصولات دریایی و خدمات فناوری است. علاوه بر این، سرمایه‌گذاران باید توجه کنند که افزودن ارزش به صادرات (به‌جای فقط تولید خام) یکی از مسیرهای مهم برای افزایش سود است.

 چالش‌ها و ملاحظات سرمایه‌گذاری در کنیا

با این که فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کشور فراوان هستند، ولی همچنان باید برخی چالش‌ها را نیز در نظر گرفت.

مهم‌ترین چالش‌های سرمایه‌گذاری در کشور کنیا عبارتند از:

1. هزینه‌های بالا برای تأسیس کسب‌وکار
2. زیرساخت ناقص در مناطق خارج از شهرها
3. نیاز به نیروی انسانی ماهر و توانمند
4. قوانین گمرکی و مالیاتی که ممکن است با تغییر هم مواجه شوند
5. ریسک‌های اقلیمی موثر بر تولید یا صادرات

بنابراین، سرمایه‌گذاران موفق کسانی هستند که هم تحقیق می‌کنند، شریک محلی می‌گیرند و هم ریسک‌های محیطی و حقوقی را مدیریت می‌کنند .

در ادامه به پنج فرصت از مهم‌ترین فرصت‌های اقتصادی و تجاری برای سرمایه‌گذاری در این کشور می‌پردازیم. ضمن اینکه به پتانسیل فعلی، چالش‌ها و همینطور دلایل جذاب بودن برای سرمایه‌گذاران نیز اشاره شده است.

۱.فناوری مالی  و خدمات دیجیتال

کنیا از پیشگامان فین‌تک در آفریقاست و پلتفرم معروف M-Pesa  نمونه‌ای از موفقیت جهانی کشور است. بیش از ۸۰٪ تراکنش‌های مالی خرد در کشور از طریق موبایل انجام می‌شود و دولت در حال گسترش زیرساخت‌های دیجیتال است. این شرایط فرصت‌های بزرگی برای سرمایه‌گذاری در پرداخت‌های الکترونیکی، بانکداری آنلاین، وام‌های دیجیتال و رمزارزهای محلی ایجاد کرده است.
پتانسیل رشد: بسیار بالا (بازار مصرفی بزرگ، نفوذ بالای تلفن همراه در جامعه)
چالش: رقابت زیاد و نیاز به مجوزهای بانکی
نمونه موفق: M-Pesa، Tala، Branch

۲. کشاورزی فناورانه و صادرات محصولات ارگانیک

با وجود آنکه کشاورزی ستون فقرات اقتصاد کشور است، تنها حدود ۲۰٪ از زمین‌های قابل کشت به‌صورت مکانیزه استفاده می‌شوند. ورود فناوری‌های نو مثل کشاورزی هوشمند (CSA)، پهپادهای پایش محصولات، سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و استفاده از داده‌های هواشناسی فرصت‌های بزرگی برای رشد کشاورزی فراهم کرده‌ است.
پتانسیل رشد: بالا، به‌ویژه در صادرات آووکادو، چای، قهوه و ماکادامیا
چالش:  نوسانات اقلیمی و کمبود سرمایه برای تجهیزات
مزیت: تقاضای جهانی برای محصولات ارگانیک شرق آفریقا

 ۳. انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت سبز

کنیا در حال حاضر بیش از ۷۵٪ برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌کند، اما همچنان در مناطق روستایی کمبود انرژی وجود دارد. پروژه‌هایی مانند Olkaria GeothermalوLake     Turkana Wind Power  نشان داده است که سرمایه‌گذاری در انرژی زمین‌گرمایی، خورشیدی و بادی بسیار سودآور است. در اعماق زمین کشورهایی مثل کنیا به دلیل وجود چشمه‌های آب گرم و یا حرارت‌های طبیعی، گرمای زیادی وجود دارد که از آن برای تولید برق و گرمایش استفاده می‌کنند، و این همان انرژی گرمایی است.
پتانسیل رشد: بسیار بالا (نیاز به گسترش شبکه و ذخیره‌سازی انرژی)
چالش: هزینه اولیه بالا و وابستگی به تأمین مالی بین‌المللی
فرصت ویژه: نیروگاه‌های کوچک محلی (mini-grids) برای مناطق دورافتاده

 ۴.گردشگری پایدار و اکوتوریسم

سالانه میلیون‌ها گردشگر را به‌دلیل پارک‌های ملی، سواحل جذاب و تنوع فرهنگی جذب کشور می‌‌شود. پس از کرونا، گرایش جهانی به گردشگری بوم‌محور (eco-tourism) رشد یافته است. سرمایه‌گذاری در اقامتگاه‌های بوم‌گردی، تورهای فرهنگی، مراکز آموزشی حیات‌وحش و پروژه‌های حفاظت محیط زیست از جمله فرصت‌های طلایی در صنعت گردشگری کنیا هستند.
پتانسیل رشد: بالا؛ به‌ویژه در نواحی ساحلی و اطراف ماسایی مارا
چالش: حفظ تعادل بین توسعه و حفاظت محیط‌زیست
مزیت: حمایت دولت از پروژه‌های گردشگری پایدار و معافیت‌های مالیاتی

 ۵. صنعت ساخت‌وساز، حمل‌ونقل و لجستیک منطقه‌ای

اقتصاد شرق آفریقا بواسطه پروژه‌های بزرگ زیربنایی مانند دالان حمل و نقل لامو برای سودان جنوبی و اتیوپی (LAPSSET Corridor ) و بزرگراه نایروبی- مومباسا که قراره نایروبی پایتخت را به بندر مومباسا وصل کند در حال تغییر است. از طرفی، سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی مثل انبارداری، حمل‌ونقل بین‌المللی، ساخت مسکن مقرون‌به‌صرفه و مراکز صنعتی از مهم‌ترین فرصت‌های تجاری است.
پتانسیل رشد: بسیار بالا (افزایش تجارت منطقه‌ای و رشد جمعیت شهری)
چالش: نیاز به سرمایه‌گذاری کلان و همکاری با دولت
مزیت: موقعیت جغرافیایی استراتژیک کشور در اتصال اقیانوس هند به قلب آفریقا

آینده اقتصادی کنیا در سطح منطقه ای و بین المللی

همانطور که در بخش‌های پیشین این مطلب اشاره شد، این کشور در دو دهه‌ی اخیر، مسیری رو به رشد را در اقتصاد شرق آفریقا طی کرده است و از یک کشور وابسته به کشاورزی سنتی، به کشوری در حال گذار به اقتصادی متنوع، نوآور و رقابتی تبدیل شده است. این تحول نه‌تنها باعث بهبود شاخص‌های داخلی شده، بلکه جایگاه کنیا را در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نیز ارتقا داده است.
با توجه به روند رو به رشد کشور که نشانه‌های آن نیز هم اکنون قابل مشاهده است، در آینده انتظار می‌رود تا به یکی از قطب‌های اصلی تجارت، فناوری و انرژی در آفریقا تبدیل شود.

۱. کنیا؛ موتور رشد اقتصادی شرق آفریقا

در سطح منطقه‌ای، این خطه به‌واسطه موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود، عامل اتصال شرق و مرکز آفریقا است. بندر مومباسا یکی از شریان‌های اصلی برای واردات و صادرات کالا به کشورهای محصور در خشکی مانند اوگاندا، رواندا و سودان جنوبی است. توسعه زیرساخت‌های بندری، ریلی و جاده‌ای در قالب پروژه‌هایی مانند خط آهن استاندارد (SGR) و طرح‌های Vision 2030، کشور را به هاب لجستیکی و تجاری منطقه تبدیل کرده است. طرح‌ Vision 2030؛ همان برنامه توسعه بلند مدت کنیا است که از سال 2008 آغاز شده است و هدف اصلی آن این است که این سرزمین را تا سال 2030 به کشوری صنعتی، با درامد متوسط و زندگی با کیفیت بالا تبدیل کند.

ضمن اینکه، نایروبی هم به‌عنوان پایتخت و قلب اقتصادی کشور، در حال تبدیل شدن به مرکز تصمیم‌گیری‌های مالی شرق آفریقاست. شرکت‌های بین‌المللی متعددی دفاتر منطقه‌ای خود را در نایروبی دایر کردند تا از پایتخت کشور به سایر کشورهای منطقه خدمات ارائه دهند. به این ترتیب، این کشور نه‌تنها در صادرات کالا، بلکه در صادرات خدمات و سرمایه فکری نیز جایگاه برجسته‌ای پیدا کرده است.

۲. همکاری‌های منطقه‌ای و نفوذ در سیاست‌های اقتصادی آفریقا

عضویت کنیا در نهادهایی مانند جامعه شرق آفریقا (EAC)، اتحادیه آفریقا (AU) و بازار مشترک شرق و جنوب آفریقا (COMESA) فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای رشد تجارت منطقه‌ای ایجاد کرده است. با گسترش تجارت آزاد درون‌قاره‌ای و حذف تعرفه‌ها، شرکت‌های کنیایی می‌توانند با  صرف هزینه کمتر در بازار  به بیش از ۵۰۰ میلیون نفر در شرق و جنوب آفریقا دسترسی پیدا کنند.

کشور کنیا همچنین در حال شکل‌دهی به سیاست‌های اقتصادی قاره است. حضور فعال در مذاکرات مربوط به منطقه آزاد تجاری قاره آفریقا (AfCFTA) و همکاری با کشورهای دارای منابع طبیعی، فرصت‌هایی ایجاد می‌کند تا این کشور به یکی از قدرت‌های اقتصادی سیاست‌گذار در آفریقا تبدیل شود.

۳. آینده فناوری و نوآوری: سیلیکون ساوانا در مسیر جهانی‌شدن

رشد بخش فناوری در این سرزمین آفریقایی، که از آن با عنوان «سیلیکون ساوانا» یاد می‌شود، یکی از امیدبخش‌ترین مسیرهای آینده در کشور است. شرکت‌های استارتاپی و فین‌تک‌های موفقی مانند

M-Pesa، Twiga Foods و Safaricom الگوهایی برای اقتصاد دیجیتال آفریقا شدند.
در دهه‌های آینده، با گسترش اینترنت پرسرعت، آموزش دیجیتال و دسترسی به خدمات مالی هوشمند، این خطه می‌تواند به فناوری مالی پیشرو در کل قاره تبدیل شود.

علاوه بر آن، دولت سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی، کلان‌داده و بلاک‌چین را در دستور کار قرار داده است تا کشور بتواند از اقتصاد سنتی به سمت اقتصاد دانش‌بنیان حرکت کند. این تحولات باعث می‌شود تا این کشور در بازار جهانی در حیطه فناوری نیز شناخته‌تر شود و شرکت‌های نوآور داخلی توان رقابت با بازیگران بین‌المللی را پیدا کنند.

۴. نقش انرژی‌های تجدیدپذیر در آینده پایدار کنیا

این منطقه ساحلی هم‌اکنون یکی از پیشتازان انرژی‌های پاک در آفریقاست؛ بیش از ۷۰ درصد برق تولیدی این کشور از منابع تجدیدپذیر مانند زمین‌گرمایی، بادی و خورشیدی تأمین می‌شود. دولت برنامه دارد تا سال ۲۰۳۵ سهم انرژی‌های پاک را به بیش از ۹۰ درصد برساند.

این سیاست نه‌تنها برای محیط زیست سودمند است، بلکه زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی در پروژه‌های انرژی سبز نیز فراهم می‌کند. در آینده، این سرزمین می‌تواند به صادرکننده فناوری‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر به کشورهای همسایه تبدیل شود. همچنین، این کشور با تولید برق پایدار، موقعیت مناسبی برای توسعه صنایع سنگین و فناوری‌محور پیدا خواهد کرد.

۵. بازار مصرف، طبقه متوسط و رشد شهری

رشد طبقه متوسط در این سرزمین شرق آفریقا، همراه با افزایش شهرنشینی، فرصت‌های اقتصادی جدیدی را در بخش خدمات، خرده‌فروشی و ساخت‌وساز ایجاد کرده است. شهرهای نایروبی و مومباسا به‌سرعت در حال گسترش هستند و تا سال ۲۰۴۰ پیش‌بینی می‌شود بیش از نیمی از جمعیت کشور در شهرها زندگی کنند.

این روند به معنای افزایش تقاضا برای  ساخت مسکن، افزایش حمل‌ونقل شهری، زیرساخت‌های هوشمند و خدمات عمومی است. شرکت‌های داخلی و بین‌المللی که بتوانند نیازهای این بازار نوظهور را پاسخ دهند، از رشد قابل توجهی برخوردار خواهند شد. این خطه در حال رشد آفریقایی می‌تواند با برنامه‌ریزی هوشمند، این توسعه شهری را به فرصتی برای رشد پایدار و اشتغال جوانان تبدیل کند.

۶. جایگاه کشور کنیا در تجارت جهانی و جذب سرمایه خارجی

در سطح بین‌المللی، این کشور به‌دنبال گسترش روابط اقتصادی خود با قدرت‌های جهانی است. همکاری‌های گسترده با چین در پروژه‌های زیربنایی، با اتحادیه اروپا در زمینه صادرات محصولات کشاورزی و با آمریکا در حوزه فناوری و آموزش، به کشور کمک می‌کند تا اقتصاد خود را متنوع و رقابتی کند.

در آینده، کنیا تلاش خواهد کرد تراز تجاری خود را با افزایش صادرات محصولات با ارزش افزوده بهبود دهد. بخش‌هایی مانند صادرات چای، قهوه، گل، فرآورده‌های غذایی و خدمات فناوری اطلاعات می‌توانند در سطح جهانی سهم بیشتری کسب کنند.
همچنین، اصلاحات اقتصادی دولت در زمینه مالیات، تسهیل تجارت و قوانین سرمایه‌گذاری، این سرزمین را به مقصدی جذاب‌تر برای سرمایه‌گذاران خارجی تبدیل می‌کند.

۷. چالش‌های مسیر توسعه و چشم‌انداز آینده

البته مسیر رشد اقتصادی این کشور بدون چالش نیست. مسائلی مانند نابرابری درآمد، فساد اداری، تغییرات اقلیمی و بیکاری جوانان می‌تواند روند توسعه را کند کند. با این حال، آگاهی دولت و جامعه نسبت به این چالش‌ها در حال افزایش است. سرمایه‌گذاری در آموزش، شفافیت مالی و نوآوری می‌تواند این موانع را کاهش دهد.

چشم‌انداز بلندمدت کشور نشان می‌دهد که انگلیس شرق تا دهه‌ی ۲۰۴۰ می‌تواند به اقتصادی صنعتی، فناورانه و پایدار تبدیل شود، اقتصادی که نه‌تنها شرق آفریقا، بلکه کل قاره را تحت تأثیر قرار دهد.

جمع‌بندی

کنیا با ترکیبی از منابع طبیعی، موقعیت تجاری ممتاز، نیروی کار جوان و سیاست‌های اصلاحی اقتصادی، به‌سرعت در حال تبدیل‌شدن به یکی از اقتصادهای پویا در قاره آفریقا است. از فین‌تک و انرژی پاک تا کشاورزی مدرن و گردشگری پایدار، این کشور بستری گسترده برای سرمایه‌گذاری و همکاری بین‌المللی فراهم کرده است. فرصت‌های اقتصادی نه فقط برای کسب سود، بلکه برای ساخت آینده‌ای پایدار، مقاوم و مبتنی بر نوآوری در قلب شرق آفریقا ارزشمند هستند.

در این مطلب سعی کردیم پتانسیل‌های تجاری و  جاذبه‌های گردشگری کشور را بشناسیم تا اطلاعات اولیه را برای ورود به دنیای تجارت و همینطور سفر به کنیا داشته باشید. چناچه شما نیز تجربه تجارت با این منطقه و یا سفر به آن را داشته‌اید در زیر این مطلب بازخورد خود را برای علاقه‌مندان بنویسید.

پرسش‌های متداول (FAQ) درباره کنیا